Mô Phôi – Bài 2 – Siêu cấu trúc cơ xương – Mô liên kết

• Nội mạc cơ (Endomysium): Đây là lớp màng mỏng nhất, bao phủ trực tiếp từng sợi cơ riêng lẻ.
• Chu mạc cơ (Perimysium): Một lớp dày hơn, bao bọc nhiều sợi cơ lại với nhau tạo thành một bó sợi cơ (fascicle).
• Ngoại mạc cơ (Epimysium): Là lớp ngoài cùng và dày nhất, bao phủ toàn bộ cơ xương. Đây chính là lớp vỏ bọc tổng thể của cả sợi cáp lớn.

2. Tấm Tận Cùng Vận Động (Motor End Plate):

Để cơ hoạt động, nó cần nhận được tín hiệu từ hệ thần kinh. Tấm tận cùng vận động chính là “điểm hẹn” đặc biệt nơi đầu tận cùng của sợi trục thần kinh vận động tiếp xúc với sợi cơ. Tại đây, tín hiệu thần kinh được truyền đến cơ, kích hoạt quá trình co cơ.

Đi sâu vào bên trong mỗi sợi cơ, chúng ta sẽ tìm thấy hàng ngàn các sợi nhỏ hơn gọi là sợi tơ cơ (myofibrils). Đây chính là các đơn vị cấu trúc và chức năng cơ bản của sợi cơ, chịu trách nhiệm trực tiếp cho sự co rút.

Mỗi sợi tơ cơ lại được tạo thành từ các bó sợi tơ cơ (myofilaments), bao gồm hai loại chính:

• Sợi dày (Myosin II): Chứa protein myosin.
• Sợi mỏng (Actin): Chứa protein actin và các protein liên quan khác.

Sự sắp xếp xen kẽ của các sợi dày và sợi mỏng tạo ra một “vẻ ngoài có vân” đặc trưng cho cơ xương khi quan sát dưới kính hiển vi.

Khi quan sát sợi cơ dưới kính hiển vi phân cực, chúng ta sẽ thấy các vùng sáng tối khác nhau:

• Dải tối (Dải A – Anisotropic band): Đây là vùng chứa cả sợi dày và sợi mỏng chồng chéo. Dải A được gọi là “dị hướng” (anisotropic) vì nó khúc xạ ánh sáng phân cực, khiến vùng này trông tối.

• Dải sáng (Dải I – Isotropic band): Vùng này chỉ chứa các sợi mỏng. Dải I được gọi là “đẳng hướng” (isotropic) vì nó không làm khúc xạ ánh sáng phân cực, khiến vùng này trông sáng.

Cuối cùng, chúng ta đến với Sarcomere – “đơn vị co cơ” thực sự. Sarcomere là đơn vị cấu trúc và chức năng nhỏ nhất của sợi tơ cơ, có chiều dài khoảng 2-3 μm.

Mỗi sarcomere được giới hạn bởi hai đĩa Z (Z disc) liền kề. Bên trong sarcomere, chúng ta tìm thấy các thành phần quan trọng khác:

• Đĩa Z (Z disc/Zwischeinscheibe): Là đường tối nằm ở trung tâm dải I, nơi các sợi mỏng được neo giữ.
• Dải H (H zone/Hensen): Vùng sáng hơn nằm ở trung tâm dải A, chỉ chứa sợi dày khi cơ ở trạng thái nghỉ ngơi.
• Đường M (M line/Mittellinie): Đường dày nằm ở chính giữa dải H, giúp cố định vị trí các sợi dày.