Kí sinh trùng

Ký sinh trùng – Bài 28 – Bệnh trùng roi – Đơn bào ký sinh

Đang tải câu hỏi…


Trùng roi

1. Trùng roi đường tiêu hóa:

Đây là thủ phạm hàng đầu gây rối loạn tiêu hóa, đặc biệt phổ biến ở trẻ em và các nước nhiệt đới như Việt Nam.

Đặc điểm nhận dạng

  • Hình dáng: Dưới kính hiển vi, chúng có hình quả lê đối xứng, với 2 nhân trông như “hai mắt kính” và 8 roi để di chuyển.
  • Tồn tại: Chúng có thể tồn tại ở dạng hoạt động (gây bệnh) hoặc dạng bào nang (kén) để sống sót ngoài môi trường.

Con đường lây nhiễm

  • Ăn uống: Lây qua thức ăn, nước uống nhiễm bẩn chưa được nấu chín.
  • Tay bẩn: Trẻ em hay mút tay hoặc không rửa tay sau khi đi vệ sinh.
  • Chu trình: Người nuốt phải bào nang bào nang nở thành trùng roi trong ruột gây bệnh thải bào nang ra ngoài qua phân (một người bệnh có thể thải 300 triệu đến 14 tỷ bào nang mỗi ngày!).

Triệu chứng thường gặp

  • Tiêu hóa: Đau bụng, tiêu chảy kéo dài (phân nát, sống phân).
  • Toàn thân: Chán ăn, sụt cân, suy dinh dưỡng (do trùng roi tranh chấp thức ăn và bao phủ niêm mạc ruột làm giảm hấp thu).
  • Biến chứng: Viêm túi mật, viêm gan (ít gặp hơn).
  • Lưu ý: Nhiều người mang mầm bệnh nhưng không có triệu chứng, trở thành nguồn lây lan nguy hiểm cho cộng đồng.

Điều trị và phòng bệnh

  • Điều trị: Sử dụng thuốc đặc hiệu như Flagyl (Metronidazol) theo chỉ định của bác sĩ (liệu trình thường 7-10 ngày).
  • Phòng ngừa:
    • Ăn chín, uống sôi.
    • Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
    • Quản lý và xử lý nguồn phân/nước thải hợp vệ sinh.

2. Trùng roi âm đạo: Trichomonas vaginalis

Khác với Giardia, Trichomonas vaginalis là kẻ thù của sức khỏe sinh sản, gây viêm nhiễm phụ khoa và nam khoa.

Đặc điểm nhận dạng

  • Hình quả lê, có 3-5 roi phía trước và 1 roi bám vào thân tạo thành màng lượng sóng.
  • Không có dạng bào nang: Chúng chỉ tồn tại ở dạng hoạt động, rất dễ chết ngoài môi trường khô ráo.

Con đường lây nhiễm

  • Đường tình dục: Lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn (đây là con đường chính).
  • Gián tiếp (hiếm gặp): Qua nước rửa, dùng chung đồ lót, khăn tắm ẩm ướt (do trùng roi này thích môi trường ẩm).

Dấu hiệu nhận biết

  • Ở nữ giới:
    • Khí hư ra nhiều, màu vàng hoặc xanh, có bọt, mùi hôi tanh khó chịu.
    • Ngứa ngáy vùng kín, niêm mạc âm đạo có các nốt đỏ (hình ảnh “cổ tử cung quả dâu tây”).
    • Gây viêm loét cổ tử cung, có thể dẫn đến vô sinh.
  • Ở nam giới:
    • Thường thầm lặng, ít triệu chứng rõ ràng.
    • Có thể gây viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt.

Nguyên tắc điều trị cốt lõi

Để chữa dứt điểm bệnh do Trichomonas vaginalis, cần tuân thủ:

  1. Điều trị cả cặp: Phải chữa cho cả vợ và chồng (hoặc bạn tình) cùng lúc để tránh lây nhiễm chéo lại.
  2. Vệ sinh: Giữ vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ.
  3. Thuốc: Sử dụng Metronidazol (dạng uống hoặc đặt) theo đơn bác sĩ.

Comment ×

Your email address will not be published. Required fields are marked *