---

Bệnh Sán Lá Ruột Nhỏ (Fish-borne Trematode)

Đây là nhóm sán lá lây truyền qua đường ăn cá, rất phổ biến tại Việt Nam với sự lưu hành tại ít nhất 18 tỉnh thành (từ miền Bắc đến An Giang).

Nguyên nhân và Tác nhân gây bệnh

• Có khoảng 69 loài trên thế giới, tại Việt Nam chủ yếu gặp các loài thuộc họ Heterophyidae và Echinostomatidae.
• Các loài thường gặp: Haplorchis taichui, H. pumilio, H. yokogawai, Stellantchasmus falcatus…

Chu kỳ lây nhiễm (Vòng đời)

Quy trình lây nhiễm diễn ra theo vòng khép kín:

1. Sán trưởng thành đẻ trứng trong ruột người → theo phân ra ngoài môi trường nước.
2. Trứng nở thành ấu trùng lông → chui vào Ốc (vật chủ trung gian 1).
3. Phát triển thành ấu trùng đuôi → rời ốc, xâm nhập vào Cá nước ngọt (vật chủ trung gian 2).
4. Tại cá, chúng tạo thành nang ấu trùng trong thịt hoặc mang cá.
5. Người hoặc động vật ăn phải cá chưa nấu chín (gỏi cá) sẽ bị nhiễm bệnh.

Triệu chứng và Chẩn đoán

• Triệu chứng: Hầu hết không có triệu chứng rõ rệt. Một số ít trường hợp thấy mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, giảm hấp thu dinh dưỡng.
• Xét nghiệm: Tìm trứng sán trong phân (cần phân biệt kỹ với trứng sán lá gan nhỏ hoặc trứng giun đũa không thụ tinh).

Điều trị và Phòng chống

• Phác đồ điều trị: Sử dụng Praziquantel 40 mg/kg/ngày (liều duy nhất).
• Phòng bệnh:
  • Tuyệt đối không ăn gỏi cá hoặc cá chưa nấu chín.
  • Quản lý vệ sinh môi trường: Không dùng phân tươi nuôi cá, không phóng uế bừa bãi xuống nguồn nước.

---