---

Giun Chỉ Dirofilaria

Trong thế giới ký sinh trùng, có những loài không chỉ gây bệnh cho động vật mà còn đe dọa trực tiếp đến sức khỏe con người qua những con đường rất đời thường: vết muỗi đốt hoặc bữa ăn chưa nấu chín.

1. Dirofilaria là gì?

Dirofilaria là một giống giun chỉ ký sinh chủ yếu ở các tổ chức và phủ tạng của động vật như chó, mèo, cáo, gấu… Tuy nhiên, bệnh này ngày càng được phát hiện nhiều trên người do lây truyền từ động vật.

Có 2 loài chính gây bệnh cho người thường gặp nhất:

• D. immitis: Ký sinh ở tim và động mạch phổi (thường gọi là bệnh giun tim ở chó).
• D. repens: Ký sinh ở dưới da và kết mạc mắt.

2. Con người bị nhiễm bệnh như thế nào?

Muỗi là thủ phạm chính. Muỗi (thuộc giống Anopheles, Culex, Aedes) hút máu động vật nhiễm bệnh (chó, mèo…), mang theo ấu trùng giun. Khi muỗi đốt người, ấu trùng sẽ xâm nhập vào cơ thể.

Điểm đặc biệt:
Con người là “vật chủ ngõ cụt” của loài giun này. Nghĩa là khi vào cơ thể người, giun hiếm khi phát triển hoàn chỉnh đến giai đoạn trưởng thành và không sinh sản được ấu trùng trong máu. Chúng thường chết tại các mô dưới da hoặc phổi, tạo thành các khối u hoặc nốt viêm.

3. Triệu chứng nhận biết

Do giun thường chết và bị vây bọc lại, triệu chứng lâm sàng phụ thuộc vào vị trí ký sinh:

A. Tại Phổi (thường do D. immitis)

• Dễ nhầm lẫn: Tạo khối u ở phổi, rất dễ bị chẩn đoán nhầm là ung thư phổi, lao phổi hoặc nấm phổi trên phim X-quang.
• Triệu chứng: Đau ngực, ho, sốt, ớn lạnh, ho ra máu.
• Lưu ý: Khoảng 60% bệnh nhân không có triệu chứng gì, chỉ phát hiện tình cờ khi chụp phổi.

B. Dưới da và Mắt (thường do D. repens)

• Dưới da: Xuất hiện các nốt cục (u) kích thước 1-3cm ở bất kỳ đâu (mi mắt, vú, bụng, tay chân…). Các nốt này có thể di chuyển, gây sưng, nóng, đỏ, đau hoặc cảm giác “kiến bò”.
• Tại mắt: Giun có thể chui vào kết mạc mắt, gây cộm, sưng tấy, đỏ mắt, cảm giác như có dị vật. Tại Việt Nam, Viện Mắt Trung ương đã từng gắp được giun dài tới 10cm trong mắt bệnh nhân.

4. Cách điều trị và phòng bệnh

• Điều trị: Do không có ấu trùng trong máu người, thuốc tẩy giun thông thường ít hiệu quả. Phương pháp chính là phẫu thuật để gắp giun hoặc cắt bỏ khối u/nốt viêm.
• Phòng bệnh:
  • Chống muỗi đốt: Ngủ màn, diệt bọ gậy.
  • Quản lý thú cưng: Tẩy giun định kỳ cho chó mèo (sử dụng Ivermectin, DEC…).

---