SHDT – Bài 7 – Liên kết cộng hóa trị – Thành phần nguyên tố của tế bào

LỚP VỎ ĐIỆN TỬ VÀ LIÊN KẾT CỘNG HÓA TRỊ

I. Lớp vỏ điện tử (Electron Shells):

• Cấu trúc: Mỗi nguyên tử có thể có 1, 2, hoặc 3 lớp vỏ điện tử (lớp electron) chứa các electron.
• Nguyên tắc: Các nguyên tử luôn có xu hướng làm đầy lớp vỏ điện tử ngoài cùng của mình để đạt cấu hình bền vững (giống khí hiếm).
  • Để đạt được điều này, các nguyên tử sẽ góp chung, cho, hoặc nhận điện tử.
  • Quá trình này dẫn đến sự hình thành liên kết hóa học.

II. Liên kết cộng hóa trị:

• Định nghĩa: Là liên kết phổ biến và bền, được tạo ra do sự góp chung điện tử giữa các nguyên tử. Liên kết này có mặt trong nhiều hợp chất của cơ thể sống.
  • Giải thích đơn giản: Các nguyên tử chia sẻ electron với nhau để cùng đạt được lớp vỏ ngoài cùng đầy đủ, bền vững.
• Các loại liên kết cộng hóa trị:
  • Liên kết đơn (-): Mỗi nguyên tử góp 1 điện tử để tạo 1 cặp electron chung. (Ví dụ: H-H trong H₂)
  • Liên kết đôi (=): Mỗi nguyên tử góp 2 điện tử để tạo 2 cặp electron chung. (Ví dụ: O=O trong O₂)
  • Liên kết ba (≡): Mỗi nguyên tử góp 3 điện tử để tạo 3 cặp electron chung. (Ví dụ: N≡N trong N₂)
• Phân loại theo tính phân cực:
  • Liên kết cộng hóa trị không phân cực: Xảy ra giữa các nguyên tử của cùng một nguyên tố hoặc giữa các nguyên tử có độ âm điện rất gần nhau, dẫn đến cặp electron chung được chia sẻ đều.
    • Giải thích đơn giản: Electron được kéo về hai phía bằng nhau, không có đầu nào dương hay âm rõ rệt.
  • Liên kết cộng hóa trị phân cực: Xảy ra khi cặp electron chung bị lệch về phía nguyên tử có độ âm điện lớn hơn. Điều này tạo ra một phần điện tích âm (δ-) ở nguyên tử có độ âm điện lớn hơn và một phần điện tích dương (δ+) ở nguyên tử còn lại.
    • Giải thích đơn giản: Một nguyên tử "hút" electron mạnh hơn nguyên tử kia, làm cho electron chung lệch về phía nó, tạo ra hai đầu mang điện tích trái dấu yếu.
    • Ví dụ: Liên kết O-H trong phân tử nước (H₂O), trong đó Oxy có độ âm điện lớn hơn Hydro, khiến cặp electron bị lệch về phía Oxy.