Đang tải câu hỏi…
Quiz Hoàn Tất!
1. Cấu trúc siêu hiển vi của Nhiễm sắc thể: Nghệ thuật "đóng gói"
Để DNA không bị rối và nằm gọn gàng trong nhân tế bào, nó phải trải qua quá trình xoắn cuộn nhiều cấp độ. Hãy tưởng tượng quy trình này giống như việc bạn cuộn một sợi chỉ dài vào các con suốt để cất vào hộp.
Quy trình diễn ra như sau (Dựa trên Slide 2):
Bước 1: Tạo thành Nucleosome (Hạt cơ bản)
- Sợi DNA không nằm trần trụi. Các đoạn DNA (dài khoảng 140 - 150 cặp nucleotide) sẽ quấn quanh một khối cầu gồm 8 phân tử protein Histone.
- Cấu trúc này gọi là Nucleosome.
- Dễ hiểu: Hãy hình dung DNA là sợi chỉ, còn khối protein Histone là "lõi gỗ". Nucleosome chính là cuộn chỉ cơ bản nhất.
Bước 2: Tạo thành Sợi nhiễm sắc (Chromatin)
- Các Nucleosome nối tiếp nhau tạo thành chuỗi, trông giống như một chuỗi hạt cườm (beads on a string).
- Chuỗi này tiếp tục xoắn lại tạo thành Sợi nhiễm sắc (Chromatin).
Bước 3: Hình thành Nhiễm sắc thể (Chromosome)
- Khi tế bào chuẩn bị phân chia (phân bào), các sợi nhiễm sắc tiếp tục xoắn và cuộn chặt hơn nữa ở mức cực đại.
- Lúc này, chúng tạo thành cấu trúc đặc trưng có hình dạng rõ ràng mà ta hay thấy dưới kính hiển vi, gọi là Nhiễm sắc thể.
2. Bộ Nhiễm sắc thể người: Con số định danh loài
Mỗi loài sinh vật trên Trái Đất đều có một "chứng minh thư" riêng biệt, đó chính là bộ nhiễm sắc thể đặc trưng về hình thái và số lượng (Dựa trên Slide 3).
Bộ NST lưỡng bội (2n) - Tế bào cơ thể
Ở người bình thường, trong mỗi tế bào sinh dưỡng (tế bào da, tóc, gan, tim...), chúng ta có:
- Số lượng: 46 nhiễm sắc thể.
- Sắp xếp: Chúng tồn tại thành từng cặp, nghĩa là có 23 cặp.
- Ký hiệu là 2n = 46.
Bộ NST đơn bội (n) - Tế bào sinh dục
Tuy nhiên, để duy trì nòi giống, các tế bào giao tử (Tinh trùng ở bố và Trứng ở mẹ) chỉ mang một nửa số lượng gen:
- Số lượng: 23 nhiễm sắc thể.
- Ký hiệu là n = 23.
- Ý nghĩa: Khi tinh trùng (n) kết hợp với trứng (n) sẽ tạo thành hợp tử (2n), khôi phục lại bộ NST 46 của loài người.
Góc mở rộng: So sánh với các loài khác
Trong slide bài giảng có đưa ra hình ảnh một số loài để so sánh. Bạn có biết số lượng NST của chúng không?
- Ruồi giấm: 2n = 8 (Ít hơn người rất nhiều, thường dùng để nghiên cứu).
- Đậu Hà Lan: 2n = 14 (Đối tượng nghiên cứu của Menđen).
- Tinh tinh: 2n = 48 (Rất gần gũi với con người, chỉ hơn ta 1 cặp).
Comment ×