Đang tải câu hỏi…
Quiz Hoàn Tất!
1. Thể đáy là gì và nằm ở đâu?
Thể đáy là một cấu trúc hình trụ nằm ngay tại phần gốc của các lông chuyển hoặc roi. Bạn có thể hình dung nó như cái "đế" để lông và roi mọc ra từ đó.
- Vị trí: Nằm ngay dưới màng sinh chất, tại chân của mỗi lông chuyển hoặc roi.
- Đặc điểm cấu tạo: Thể đáy có cấu trúc giống hệt như trung tử (centriole).
Lưu ý thú vị: Trong sinh học tế bào, trung tử và thể đáy thực chất là hai tên gọi khác nhau của cùng một loại cấu trúc, tùy thuộc vào vị trí và chức năng của chúng tại thời điểm đó.
2. "Tấm tận cùng" – Dấu hiệu nhận biết dưới kính hiển vi
Ở những tế bào đặc biệt có rất nhiều lông chuyển (ví dụ như tế bào biểu mô khí quản), các thể đáy xếp san sát nhau tại bề mặt tế bào.
Khi quan sát dưới kính hiển vi quang học, hàng loạt các thể đáy này tạo thành một vệt sẫm màu chạy dọc theo màng tế bào. Người ta gọi vệt sẫm màu này là Tấm tận cùng. Đây là một đặc điểm quan trọng để các nhà khoa học nhận diện vùng có lông chuyển.
3. Chức năng chính: Kiến trúc sư của sự vận động
Thể đáy không chỉ đứng đó làm "chân đế", nó đóng vai trò sống còn trong việc hình thành nên lông và roi.
- Làm khuôn mẫu: Thể đáy có chức năng làm khuôn để tổng hợp và lắp ráp các siêu ống (vi ống).
- Hình thành cấu trúc 9+2: Từ khuôn mẫu của thể đáy, các cặp siêu ống trung tâm và ngoại vi của lông chuyển/roi được kéo dài ra, tạo nên cấu trúc vận động hoàn chỉnh cho tế bào.
4. Sự kết nối với bộ xương tế bào
Để lông và roi có thể quẫy mạnh mà không bị "nhổ bật gốc" khỏi màng tế bào, thể đáy cần được neo giữ cực kỳ chắc chắn.
Dựa trên hình ảnh giải phẫu (Hình 11.14), thể đáy liên kết chặt chẽ với:
- Các protein sợi thuộc bộ xương tế bào: Đặc biệt là các siêu sợi actin.
- Mạng lưới protein: Sự kết hợp này tạo thành một lớp mạng lưới protein sợi phân bố ngay mặt trong của màng tế bào, giúp cố định thể đáy và tạo điểm tựa vững chắc cho mọi hoạt động co duỗi.
Tóm tắt kiến thức cần nhớ :
- Bản chất: Thể đáy có cấu tạo giống trung tử.
- Vị trí: Nằm ở phần gốc của lông chuyển và roi.
- Nhận diện: Tập hợp nhiều thể đáy tạo thành vệt sẫm màu gọi là Tấm tận cùng.
- Chức năng: Làm khuôn mẫu để tổng hợp nên các siêu ống cấu tạo nên lông và roi.
- Neo giữ: Được giữ chặt nhờ kết nối với siêu sợi actin của bộ xương tế bào.
Comment ×