Kí sinh trùng

Ký sinh trùng – Bài 28 – Bệnh trùng roi – Đơn bào ký sinh

Đang tải câu hỏi…


Trùng roi

1. Trùng roi đường tiêu hóa:

Đây là thủ phạm hàng đầu gây rối loạn tiêu hóa, đặc biệt phổ biến ở trẻ em và các nước nhiệt đới như Việt Nam.

Đặc điểm nhận dạng

  • Hình dáng: Dưới kính hiển vi, chúng có hình quả lê đối xứng, với 2 nhân trông như “hai mắt kính” và 8 roi để di chuyển.
  • Tồn tại: Chúng có thể tồn tại ở dạng hoạt động (gây bệnh) hoặc dạng bào nang (kén) để sống sót ngoài môi trường.

Con đường lây nhiễm

  • Ăn uống: Lây qua thức ăn, nước uống nhiễm bẩn chưa được nấu chín.
  • Tay bẩn: Trẻ em hay mút tay hoặc không rửa tay sau khi đi vệ sinh.
  • Chu trình: Người nuốt phải bào nang → bào nang nở thành trùng roi trong ruột →gây bệnh → thải bào nang ra ngoài qua phân (một người bệnh có thể thải 300 triệu đến 14 tỷ bào nang mỗi ngày!).

Triệu chứng thường gặp

  • Tiêu hóa: Đau bụng, tiêu chảy kéo dài (phân nát, sống phân).
  • Toàn thân: Chán ăn, sụt cân, suy dinh dưỡng (do trùng roi tranh chấp thức ăn và bao phủ niêm mạc ruột làm giảm hấp thu).
  • Biến chứng: Viêm túi mật, viêm gan (ít gặp hơn).
  • Lưu ý: Nhiều người mang mầm bệnh nhưng không có triệu chứng, trở thành nguồn lây lan nguy hiểm cho cộng đồng.

Điều trị và phòng bệnh

  • Điều trị: Sử dụng thuốc đặc hiệu như Flagyl (Metronidazol) theo chỉ định của bác sĩ (liệu trình thường 7-10 ngày).
  • Phòng ngừa:
    • Ăn chín, uống sôi.
    • Rửa tay sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
    • Quản lý và xử lý nguồn phân/nước thải hợp vệ sinh.

2. Trùng roi âm đạo: Trichomonas vaginalis

Khác với Giardia, Trichomonas vaginalis là kẻ thù của sức khỏe sinh sản, gây viêm nhiễm phụ khoa và nam khoa.

Đặc điểm nhận dạng

  • Hình quả lê, có 3-5 roi phía trước và 1 roi bám vào thân tạo thành màng lượng sóng.
  • Không có dạng bào nang: Chúng chỉ tồn tại ở dạng hoạt động, rất dễ chết ngoài môi trường khô ráo.

Con đường lây nhiễm

  • Đường tình dục: Lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn (đây là con đường chính).
  • Gián tiếp (hiếm gặp): Qua nước rửa, dùng chung đồ lót, khăn tắm ẩm ướt (do trùng roi này thích môi trường ẩm).

Dấu hiệu nhận biết

  • Ở nữ giới:
    • Khí hư ra nhiều, màu vàng hoặc xanh, có bọt, mùi hôi tanh khó chịu.
    • Ngứa ngáy vùng kín, niêm mạc âm đạo có các nốt đỏ (hình ảnh “cổ tử cung quả dâu tây”).
    • Gây viêm loét cổ tử cung, có thể dẫn đến vô sinh.
  • Ở nam giới:
    • Thường thầm lặng, ít triệu chứng rõ ràng.
    • Có thể gây viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt.

Nguyên tắc điều trị cốt lõi

Để chữa dứt điểm bệnh do Trichomonas vaginalis, cần tuân thủ:

  1. Điều trị cả cặp: Phải chữa cho cả vợ và chồng (hoặc bạn tình) cùng lúc để tránh lây nhiễm chéo lại.
  2. Vệ sinh: Giữ vệ sinh bộ phận sinh dục sạch sẽ.
  3. Thuốc: Sử dụng Metronidazol (dạng uống hoặc đặt) theo đơn bác sĩ.

Comment ×

Your email address will not be published. Required fields are marked *